Borstvoeding: De Onzichtbare Fulltime Baan van het Moederschap

Borstvoeding geven is een fulltime baan. Punt uit.

En als je daarbovenop nog iets doet – de was draaien, afwassen, boodschappen doen, een vergadering bijwonen of zelfs "even" naar de brievenbus lopen – dan werk je overuren. Je lichaam is immers 24/7 bezig met het produceren, reguleren en afleveren van voeding, troost en immuniteit voor een ander mens. En dat verdient erkenning.

Een Dagtaak in Calorieën, Tijd en Energie

Moeders die exclusief borstvoeding geven, verbranden dagelijks tussen de 500 en 700 extra calorieën (Butte et al., 2004). Ter vergelijking: dat staat gelijk aan het lopen van een halve marathon per dag – zonder pauze, zonder herstelperiode. Maar in tegenstelling tot een sportprestatie, stopt borstvoeding niet na een uur. Het is een continue cyclus van voeden, boeren, verschonen, kalmeren, kolven en schoonmaken. En het begint opnieuw, elke 2 tot 3 uur. Soms zelfs elk uur.

Clustervoedingen – waarin de baby zeer frequent drinkt, vaak tijdens groeispurten of ’s avonds – maken van borstvoeding een dubbele dienst. Deze intensieve fasen zijn essentieel om de melkproductie te reguleren en de behoeften van de zich snel ontwikkelende baby bij te houden (Ball & Wright, 1999).

Kinderen die borstvoeding krijgen hebben volgens onderzoek niet alleen lagere kansen op infecties, allergieën en overgewicht, maar vertonen op de lange termijn ook een iets hogere IQ-score en betere schoolprestaties.

Het Lichaam als Levensbron

Wat moeders doen tijdens het geven van borstvoeding is niets minder dan biochemisch wonderwerk. Het lichaam produceert melk die perfect is afgestemd op de veranderende behoeften van de baby. Niet alleen qua voedingswaarde, maar ook qua bescherming. Moedermelk bevat antistoffen, levende cellen, hormonen en groeifactoren die het immuunsysteem van de baby ondersteunen én het moederlichaam beschermen tegen borstontstekingen en andere complicaties (Hassiotou & Geddes, 2015).

Daarnaast komt er bij elke voeding oxytocine vrij – het zogenaamde "liefdeshormoon" – dat zowel de melk toeschietreflex stimuleert als de moeder helpt zich te ontspannen en verbinding te voelen met haar baby (Uvnäs-Moberg et al., 2015). Deze hormonale cocktail ondersteunt de moeder bij haar zorgende rol, maar maakt haar ook gevoeliger voor vermoeidheid, stress en gebrek aan rust.

Je Zit Niet "Gewoon"

Er bestaat een hardnekkig misverstand dat moeders die borstvoeding geven “maar een beetje zitten”. In werkelijkheid ontwikkelt een moeder op dat moment letterlijk een brein, bouwt zij aan het immuunsysteem van haar kind en voedt ze een lichaam – allemaal met haar eigen lijf. Tijdens het geven van borstvoeding bouwt ze mee aan het hechtingssysteem van haar baby en ondersteunt ze de neurologische rijping (Victora et al., 2015).

Kinderen die borstvoeding krijgen hebben volgens onderzoek niet alleen lagere kansen op infecties, allergieën en overgewicht, maar vertonen op de lange termijn ook een iets hogere IQ-score en betere schoolprestaties (Victora et al., 2015). Borstvoeding is dus niet alleen voedzaam, maar vormt letterlijk de bouwstenen voor gezondheid en ontwikkeling, nu en in de toekomst.

Als Je Vandaag "Niets Anders" Deed

Dan heb je waarschijnlijk het allerbelangrijkste gedaan. Je hebt je baby gevoed. Je was aanwezig. Je gaf je lichaam, je energie, je nabijheid. Je bood veiligheid en regulatie. Op de meest oerkrachtige, onzichtbare en liefdevolle manier mogelijk.

Alle andere dingen – huishouden, administratie, sociale verplichtingen – zijn secundair. Die zijn bonus. Extra. Overuren.

En nee, dit is geen romantisering. Dit is erkenning van wat borstvoeding werkelijk vraagt. Het is geen vanzelfsprekende bezigheid, maar een prestatie van formaat. Een prestatie die onzichtbaar is voor de buitenwereld, maar van levensbelang voor de baby – én voor de moeder, als we haar daarin ondersteunen.

Laten we stoppen met vragen: “Wat heb je vandaag gedaan?”

Waarom Zelfzorg na de Bevalling Essentieel Is

Vrouwen die borstvoeding geven, hebben postnataal een verhoogde behoefte aan specifieke voeding en ondersteuning. Niet alleen vanwege de melkproductie, maar ook omdat het lichaam zich moet herstellen na de zwangerschap en bevalling. Veel vrouwen bevinden zich na de geboorte van hun kind (onbewust) in een staat van chronische stress of "fight-flight", wat herstel bemoeilijkt en het risico op postnatale uitputting – ook wel postnatal depletion genoemd – aanzienlijk vergroot. Dit komt omdat heel het verteringssysteem niet voldoende energie krijgt waardoor de opname van voedingsstoffen laag ligt.

Op de website, onder de rubriek 'Online programma's', vind je een training over voeding, vòòr de conceptie, tijdens de zwangerschap en ook, héél belangrijk 😊, in de postnatale fase: 'Van Baarmoeder tot Borst: Voeding als Oerkracht voor Moeder en Baby'

Deze training biedt concrete handvatten om het lichaam te ondersteunen met voeding die past bij deze intense en kwetsbare periode. Door goed voor jezelf te zorgen, zorg je ook beter voor je baby.

Ik weet dit niet alleen uit onderzoek, maar ook uit eigen ervaring. Na de geboorte van mijn eerste kind bleek dat hij een huilbaby was. Na vier maanden ben ik weer buitenshuis gaan werken, terwijl mijn zoon na zes maanden nog steeds niet langer dan twee uur achter elkaar had geslapen – niet overdag en niet ’s nachts! Het was loodzwaar. Ik raakte compleet uitgeput en uiteindelijk werd ik ziek.

Bij mijn jongste dochter liep ik opnieuw tegen mijn grenzen aan. Omdat ik onvoldoende rust nam, droogde mijn melkproductie na vier maanden op. Ik moest bijvoeden met kunstvoeding (formula), omdat ik fysiek niet genoeg kon blijven geven. Dit was voor mij een harde les: rust nemen is geen luxe, het is een noodzakelijke voorwaarde om borstvoeding op langere termijn vol te houden.

Laten We De Standaard Veranderen

Laten we stoppen met vragen: “Wat heb je vandaag gedaan?” en beginnen met erkennen: “Wat geef jij vandaag, met je lijf, je hart en je energie?”

Laten we moeders steunen, informeren en voeden – letterlijk én figuurlijk – zodat zij vanuit kracht kunnen geven. Want borstvoeding is geen bijzaak. Het is fundament.

Liefs,

Leaf

Referenties

• Ball, H. L., & Wright, H. L. (1999). Sleep patterns during the first year of life: the impact of breastfeeding. Journal of Human Lactation, 15(2), 123–129.

• Butte, N. F., Wong, W. W., Hopkinson, J. M., Heinz, C. J., Mehta, N. R., & Smith, E. O. (2004). Energy requirements derived from total energy expenditure and energy deposition during the first 2 y of life. The American Journal of Clinical Nutrition, 79(5), 961–971.

• Hassiotou, F., & Geddes, D. T. (2015). Immune cell–mediated protection of the mammary gland and the infant during breastfeeding. Advances in Nutrition, 6(3), 267–275.

• Uvnäs-Moberg, K., Handlin, L., Petersson, M., & Domes, G. (2015). Self-soothing behaviors with particular reference to oxytocin release induced by non-noxious sensory stimulation. Frontiers in Psychology, 5, 1529.

• Victora, C. G., Bahl, R., Barros, A. J., França, G. V., Horton, S., Krasevec, J., ... & Rollins, N. C. (2015). Breastfeeding in the 21st century: epidemiology, mechanisms, and lifelong effect. The Lancet, 387(10017), 475–490.